Në kuadër të projektit „PIROUETTE Phase 2“, një shkëmbim ndërkombëtar i të rinjve u zhvillua në Berlin nga 18 deri më 22 maj 2026. Ky shkëmbim bashkoi 30 pjesëmarrës të rinj nga shtatë vende – Bosnja dhe Hercegovina, Irlanda, Gjermania, Kosova, Mali i Zi, Serbia dhe Ukraina – për të marrë pjesë në një përvojë transformuese artistike dhe edukative.
Një komponent kyç i shkëmbimit ishte punëtoria „Global Home“, një përvojë tre ditë e gjysmë e artit social e udhëhequr nga organizata Masterpiece for Good. Gjatë procesit në hapësirën YAAM, pjesëmarrësit punuan me valixhe të vjetra të mbushura me objekte të gjetura në rrugët e Berlinit. Duke i trajtuar këto objekte si gjurmë të identitetit dhe migrimit, të rinjtë krijuan personazhe fiktive dhe bashkëpunuan në formacione të reja ndërkulturore për të krijuar gjashtë “skulptura sociale”. Këto instalacione artistike, të cilat i shndërruan pyetjet abstrakte rreth zhvendosjes dhe përkatësisë në vepra konkrete arti, u prezantuan përmes një ekspozite performative në çadrën e cirkut CABUWAZI në Tempelhofer Feld – një lokacion simbolik që pasqyron historitë e ardhjeve dhe largimeve.
Ngjarja qendrore e këtij shkëmbimi ishte „Nata e Performancës“, e mbajtur më 21 maj, e dedikuar prezantimit të veprave artistike të zhvilluara gjatë një serie punëtorish „Global Art Fusion“ në vendet partnere.
Programi përfshiu gjashtë performanca që trajtonin çështje të ndryshme sociale globale dhe lokale. Këto vepra ishin rezultat i një procesi të strukturuar disa mujor, gjatë të cilit pjesëmarrësit kaluan nëpër faza intensive të të nxënit, hulumtimit dhe fuqizimit përmes perspektivës së edukimit global dhe çështjeve globale. I gjithë procesi u zhvillua sipas një metodologjie të bazuar në manualin „Performing Change“, i cili në mënyrë inovative lidh edukimin joformal me artet performuese.
Performancat e prezantuara ishin:
Qeliza (Ćelija) – Agjencia Lokale për Demokraci Mostar, Bosnjë dhe Hercegovinë
Kjo vepër u ndërtua drejtpërdrejt nga përvojat personale të interpretuesve. Është një produksion që ndërthur elemente dokumentare me një strukturë dramatike për të trajtuar dhunën në familje dhe femicidin. Qëllimi i shfaqjes është të thyejë heshtjen rreth këtyre çështjeve, të cilat vazhdojnë të jenë thellësisht të pranishme në shoqërinë boshnjako-hercegovinase.
Në rreth mblidhemi (In Circle We Gather) – MAGNET, Serbi
Kjo performancë rishqyrton konceptin e festave dhe tubimeve shoqërore. Edhe pse në pamje të parë mund të duken vetëm si aktivitete argëtuese, autorët eksplorojnë se si këto hapësira mund të shndërrohen në vende për krijimtari kolektive, shprehje personale dhe ndërlidhje të komuniteteve të ndryshme.
Veli (Veil) – Anibar, Kosovë
Një ekspozitë audiovizuale që shqyrton ndotjen përmes lidhjes së saj me varfërinë dhe pabarazinë sociale. Duke përdorur perde të vjetra dhe të konsumuara si kanavacë për imazhe vizuale, artistët krijojnë një hapësirë të paqëndrueshme që reflekton mënyrën se si pasojat e ndotjes shpesh përjetohen në mënyrë të pabarabartë dhe mbeten jashtë vëmendjes, pavarësisht pranisë së tyre të vazhdueshme.
Gjenerata e tretë (Third Generation) – Optimisti, Mali i Zi
E frymëzuar nga motivet e thurjes dhe punimit me shtiza, kjo koreo-performancë eksploron rolet e imponuara gjinore në një shoqëri patriarkale. Performuesit në skenë mbajnë në mënyrë simbolike barrën e gjysheve të tyre, duke vënë në pikëpyetje modelet e trashëguara dhe duke u përpjekur të çlirohen nga këto kufizime përmes lëvizjes.
Të dënuar për rezistencë (Sentenced To Resistance) – NGO NEST Berlin, Gjermani
Kjo vepër trajton konceptin kompleks të rezistencës, të cilin autorët e lidhin me termin arab qahr – një formë specifike e zemërimit të shtypur që lind si pasojë e padrejtësisë dhe shtypjes së zgjatur. Performanca përdor pikturën live dhe muzikën për të krijuar një ndjenjë parehatie tek publiku, duke ekspozuar “verbërinë vullnetare” dhe privilegjet në raport me përpjekjet e të tjerëve për liri.
Fëmijët e Lirit (Children of Lir) – Redial Partnership, Irlandë
Bazuar në një mit tragjik irlandez për fëmijët e shndërruar në mjellma nga njerka xheloze, kjo vepër përdor simbolikë të pasur të natyrës dhe transformimit. Ajo fokusohet në udhëtimin e tyre nëntëqindvjeçar të vetmisë dhe vuajtjes, i cili përfundimisht shndërrohet në një rrugëtim drejt shpengimit dhe paqes së brendshme.
Këto detaje tregojnë se secili grup përdori punëtoritë „Global Art Fusion“ për të eksploruar në thellësi kontekstet lokale dhe proceset e rigjenerimit të komunitetit nga perspektiva e qytetarisë globale, duke përdorur artin si një mjet për ndryshim shoqëror, dialog dhe pjesëmarrje aktive të të rinjve.
